Сябры, запрашаем вас на мікравыправы ў Налібоцкую пушчу і на побыт у нашай сядзібе Навусць.  З намі вы пазнаёміцеся з прыродным хараством і багаццем пушчы, ды й забачыце тое-сёе з жывёльнага свету. Экскурсіі і мікравыправы Да нас можна прыехаць на дзень, на выходныя ці на некалькі дзён, каб пажыць на хутары ці разам з намі выбрацца ў пушчу. Мы ладзім даволі ўнікальныя экскурсіі. За гады нашых выпраў людзі бачылі ваўкоў, рысяў, мядзведзяў, і, вядома, сустракалі шмат іншых жывё

Пад хутарам Навусьць у Налібоцкай пушчы захавалася цікавае геомарфалягічнае ўтварэньне. Гэта пясчаная выдзьма вышынёю каля чатырох мэтраў ды недзе 70 мэтраў на 30 мэтраў у яе прыблізна авальнай форме. Паходжаньне той акумуляцыі пяску водна-ледавіковае, а потым эолавае. Пры таяніі ледавіка цягам Сожскага абледзяненьня (220-110 тысяч гадоў таму) тым часам, калі край гэтага ледавіка стаяў крыху паўночней сучаснай Налібоцкай пушчы, дзе ўтварыў Ашмянскую краявую граду, тутай, дзе

Дадзенае апавяданьне аб лёсе гэтых пушчанцаў не зьяўляецца напоўніцу дакумэнтальным. Яно ёсьць мастацкая адлюстраваньне ды мажлівая рэканструкцыя падзей на няпоўнай дакумэнтальнай аснове з імкненьнем найбольшага праўдападабенства. Нягледзячы на гэта, безумоўна ў гэтым апавяданьні ёсьць нямала выдуманага, як тое размовы ды частка імёнаў, якія згадваюцца ў апавяданьні. Таму перш за ўсё яго трэба ўспрымаць як мастацкі літэратурны твор. Гэтую гісторыю мне паведзілі яшчэ ў студэ

Сааўтар Вінцэсь Сідаровіч Мы жывём на хутары Навусьць пры сутоках рэчкі Волька і былой амаль што раўназначнай рэчкі Пружэніца. Ад таго і назва хутара Навусьць, то бок паселішча пры рачным вусьці, а менавіта Пружэніцы ў Вольцы. Цягам асушэньня Налібоцкай пушчы ў савецкі час ў 1960-1970-ых гадох Волька, якая больш плынная і мела менш багенную даліну, засталася адносна мала пашкоджанай асушэньнем, тады як Пружэніца цякучая праз раскошную багну Паўночнае Ўюнішча пацярпела ад ас

Што тычыцца Налібоцкай пушчы, то я часта даволі прыкра адчуваю, што нарадзіўся занадта позна. Мяне захапляюць мала кранутыя чалавекам нетравыя мясціны гэтай пушчы, гэтакая пушчанская зашывень, непралазнасць ды немарач, дзе толькі зрэдку бываюць людзі, а то і толькі я сам. Адылі такога ў любай мне Налібоцкай пушчы ўсё меншае і меншае. Пракладаюць новыя дарогі ды значна паляпшаюць былыя, каб ледзь не ва ўсіх пушчанскіх урочышчах сячы лес. Нетравыя мясціны паступова знікаюць ды

Сааўтар Ірына Ратэнка У Налібоцкай пушчы мы вызукалі, дзеля чаго дарожныя трубы карыстаюцца рысямі. Вызначыліся чатыры гэтакія нагоды. Па-першае, дарожныя трубы ёсць чымся выбітнае ўтварэнне ў структуры мейсца жыхарства, якія ня толькі рысі, але і іншыя сысуны захоцьцю знакуюць дзеля абароны пэўных межаў сваёй дзялянкі жыхарства. Дык вось вынікі трапленьня рысяў па снегавому покрыву сведчаць, што ў прыблізна 90% выпадкаў рысі, вызытуючы дарожныя трубы, прынамсі знакавалі іх.

Дадзенае апавяданьне аб лёсе аднаго з пушчанцаў не зьяўляецца напоўніцу дакумэнтальным. Яно ёсьць мастацкая адлюстраваньне ды мажлівая рэканструкцыя падзей на няпоўнай дакумэнтальнай аснове з імкненьнем праўдападабенства, але ў шмат якіх частках ўтрымлівае мастацкую выдумку, калі бракавала сапраўднай інфармацыі, або трэба было падаць апавяданьне як прывабную дзеля чытва гісторыю з мажлівымі размовамі ды пачуцьцямі.   У 1980-ых гадох я часта наяжджаў на хутар Вялікае Печышча

Кніга дае падрабязнае ўяўленне аб адзнаках дзейнасці сысуноў Беларусі і іншых прыродных рэгіёнаў лясной зоны Эўропы. Сярод гэтакіх адзнак дзейнасці сысуноў вылучаюцца тропы, сцежкі, тэрытарыяльныя знакоўкі, апраўкі, лёжкі адпачынку, логвішча, кіпцявыя надрэпы, мейсцы грумінгу, купалішча, сушылкі, норы, рэшты харчавання, забітыя драпежнікамі ахвяры, мядзведжыя берлагі, бабровыя хаткі і дамы ды шэраг іншых. Гэтая інфармацыя падаецца як па разнастайным экалягічным сытуацыям, гэ

Сааўтар Ірына Ратэнка Гэтай вясною з канца сакавіка па пачатак чэрвеня ў Налібоцкай пушчы шэраг разоў гэтак ці інакш (бачылі, фільмавалі або толькі былі відавочныя адзнакі іх дзейнасьці) мы рэгістравалі інвазыйныя гатункі сысуноў: шакала і янота-паласкуна. Што тычыцца шакала, то гэты гатунак быў больш-менш адначасова вызначаны ў трох ўрочышчах, даволі аддаленых адно ад аднаго (ад 7 да 32 км), а менавіта пад вёскай Ягадзень, у Асовых і ў Кухні ды Гала Балота. Ёсьць пэўныя пад

З сярэдзіны красавіка і да ўчарашняга дня я штодзень бываў у Налібоцкай пушчы, дасьледваючы размнажэньне ваўкоў ды іхнія логвішчныя паводзіны. Блукаючы па пушчанскіх абшарах, літаральна штодня я бачыў помнікі на магілах, за якімі хаваюцца людзкія трагедыі часу Другой сусьветнай вайны. Гэта Паўдарожжа, Яськава-Гвінты, Яськава-Дубіцкія, Козе Пенна, Гарадовічскія груды або Першая Валяватка, Новы Двор, Рудня Налібоцкая, Баркі, Пятрусь-Гара ды й шмат якія іншыя мейсцы, дзе віда