Кніга дае падрабязнае ўяўленне аб адзнаках дзейнасці сысуноў Беларусі і іншых прыродных рэгіёнаў лясной зоны Эўропы. Сярод гэтакіх адзнак дзейнасці сысуноў вылучаюцца тропы, сцежкі, тэрытарыяльныя знакоўкі, апраўкі, лёжкі адпачынку, логвішча, кіпцявыя надрэпы, мейсцы грумінгу, купалішча, сушылкі, норы, рэшты харчавання, забітыя драпежнікамі ахвяры, мядзведжыя берлагі, бабровыя хаткі і дамы ды шэраг іншых. Гэтая інфармацыя падаецца як па разнастайным экалягічным сытуацыям, гэ

Сааўтар Ірына Ратэнка Гэтай вясною з канца сакавіка па пачатак чэрвеня ў Налібоцкай пушчы шэраг разоў гэтак ці інакш (бачылі, фільмавалі...

З сярэдзіны красавіка і да ўчарашняга дня я штодзень бываў у Налібоцкай пушчы, дасьледваючы размнажэньне ваўкоў ды іхнія логвішчныя паводзіны. Блукаючы па пушчанскіх абшарах, літаральна штодня я бачыў помнікі на магілах, за якімі хаваюцца людзкія трагедыі часу Другой сусьветнай вайны. Гэта Паўдарожжа, Яськава-Гвінты, Яськава-Дубіцкія, Козе Пенна, Гарадовічскія груды або Першая Валяватка, Новы Двор, Рудня Налібоцкая, Баркі, Пятрусь-Гара ды й шмат якія іншыя мейсцы, дзе віда

У Інтэрнэце выкладзены некаторыя нямецкія аэрафотаздымкі 1944 года Налібоцкай пушчы. Пераважна тая аэрафотаздымка рабілася нямецкім бокам ў студзені і траўні. З тых фотаздымкаў адчыняецца небезцікаўны выгляд Налібоцкага тэрэну, на якім адбіваецца зьнішчальнае спусташэньне вёсак і хутароў нямецкімі захопнікамі, значныя перадваенныя высечкі лясоў пераважна бароў, а таксама міжваеннае карыстаньне шмат якіх пляцаў зямлі дзеля сельскагаспадарчых мэтаў, дзе цяперака сталым масіва

Шырокасяжна і калярытна Налібокская пушча адчынілася для мяне ў самым пачатку 1983 года з ездак менавіта на хутар Вялікае Печышча, дзе я...

Тутай паказаны фотаздымкі, зробленыя цягам апошняга дзесяцігоддзя ў Налібоцка-пушчанскім Панямоньні ад Беражнога і да Чарэшлі. Гэтыя фотаздымкі адлюстроўваюць цяперака ўжо нешматлікія зьнічкі мінуўшчыны і прыгожыя карціны сялянскага жыцьця ў гэтым маляўнічым краі. Таксама крыху паказана прыроднае хараство Нёмана і ягонай даліны. Нёман і ягоная даліна Панямоньскія буслы па вёсках і мястэчках Зьнічкі сівой даўніны і ня гэтак далёкіх часоў у Налібоцка-пушчанскім Панямоньні Прыго

Сааўтар Ірына Ратэнка Мінулым ды прамінулым летнімі сэзонамі нам пашанцавала гэтак ці інакш знайсьці шэраг логвішч рыся ў лясных...

У ранейшым пасьце  грунтоўна апавядалася аб ладзе жыцьця ў Налібоцкай пушчы пад уладай магнатаў-землеўласьнікаў, у асноўным Радзівілаў і...

У ранейшым пасьце  грунтоўна апавядалася аб ладзе жыцьця ў Налібоцкай пушчы пад уладай магнатаў-землеўласьнікаў, у асноўным Радзівілаў і...

У ранейшым пасьце  грунтоўна апавядалася аб ладзе жыцьця ў Налібоцкай пушчы пад уладай магнатаў-землеўласьнікаў, у асноўным Радзівілаў і...

Сааўтар Ірына Ратэнка Яшчэ некалькі гадоў таму, параўноўваючы памеры знойдзеных адбіткаў лап мядзьведзяў, а таксама з матэрыялаў...

У ранейшым пасьце  грунтоўна апавядалася аб ладзе жыцьця ў Налібоцкай пушчы пад уладай магнатаў-землеўласьнікаў, у асноўным Радзівілаў і...

У ранейшым пасьце  грунтоўна апавядалася аб ладзе жыцьця ў Налібоцкай пушчы пад уладай магнатаў-землеўласьнікаў, у асноўным Радзівілаў і...

Сааўтар Ірына Ратэнка У пэрыяд з пачатку красавіка па канец чэрвеня гэтага году мы шмат часу бывалі ў даліне ракі Бярозы (Заходняй Бярэзіны) з нагоды дасьледаваньня логавішчных паводзін ваўка. Пры гэтым усталёўваліся фотапасткі і шмат аглядалі тропы на далінным пяску і глеі, пакінутым веснавой палавеньню. Каля воўчай нары ва ўрочышчы Дразды быў зафільмаваны янот-паласкун (глядзі кароткае відэа ніжэй). Акрамя таго амаль што па ўсёй даліне Бярозы ў межах Налібоцкай пушчы, асабл

Сааўтар Ірына Ратэнка Мінулым траўнем у Налібоцкай пушчы адбылося надзвычайна патужнае размнажэньне янотападобнай сабакі. Цікавячыся...

У ранейшым пасьце  грунтоўна апавядалася аб ладзе жыцьця ў Налібоцкай пушчы пад уладай магнатаў-землеўласьнікаў, у асноўным Радзівілаў і...

У ранейшым пасьце  грунтоўна апавядалася аб ладзе жыцьця ў Налібоцкай пушчы пад уладай магнатаў-землеўласьнікаў, у асноўным Радзівілаў і...

У ранейшым пасьце  грунтоўна апавядалася аб ладзе жыцьця ў Налібоцкай пушчы пад уладай магнатаў-землеўласьнікаў, у асноўным Радзівілаў і...

У ранейшым пасьце грунтоўна апавядалася аб ладзе жыцьця ў Налібоцкай пушчы пад уладай магнатаў-землеўласьнікаў, у асноўным Радзівілаў і...

З тыдзень таму, каб агледзіць сваю фотапастку, я праходзіў каля пуні закінутага хутара недалека ад нашай таксама хутарской хаты ў...

Сааўтар Вінцэсь Сідаровіч Даўно ўжо сын Вінцэсь і я зьбіраліся прайсьціся па рэчцы Паўночная Каменка, якая мае свой пачатак у вёсцы...

У гэтым краязнаўчым блозе аб Налібоцкай пушчы я хацеў бы штось паведзіць аб Першай сусьветнай вайне на яе тэрэне, дзе расейска-нямецкі...

У гэтым краязнаўчым блозе аб Налібоцкай пушчы я хацеў бы штось паведзіць аб Першай сусьветнай вайне на яе тэрэне, дзе расейска-нямецкі...

У гэтым краязнаўчым блозе аб Налібоцкай пушчы я хацеў бы штось паведзіць аб Першай сусьветнай вайне на яе тэрэне, дзе расейска-нямецкі...

У гэтым краязнаўчым блозе аб Налібоцкай пушчы я хацеў бы штось паведзіць аб Першай сусьветнай вайне на яе тэрэне, дзе расейска-нямецкі...

У гэтым краязнаўчым блозе аб Налібоцкай пушчы я хацеў бы штось паведзіць аб Першай сусьветнай вайне на яе тэрэне, дзе расейска-нямецкі...

Сааўтар Ірына Ратэнка Сёньня ў нядзелю мы вырашылі ўсёй радзінай наведаць сутокі Нёмана і Бярэзіны, што спалучаюцца ў паўднёва-заходнім...

У гэтым краязнаўчым блозе аб Налібоцкай пушчы я хацеў бы штось паведзіць аб Першай сусьветнай вайне на яе тэрэне, дзе расейска-нямецкі...

Пушча з першым значным сьнегавым покрывам заўжды ўраджвае аматара Прыроды. Таго, хто фільмуе дзікіх жывёлак, яшчэ больш захапляюць іхнія...

У Налібоцкай пушчы выпаў першы значны сьнег. Пераяжджаючы Нёман пад Шчорсамі бачыў чароўную відаль сьнежнай шугі, што цякла па рацэ.

Сааўтар Вінцэсь Сідаровіч Неяк ехаўшы ўсёй радзінаю да сяброў у вёску Дзеражное па дарозе за Пятрылавічамі майго сына Вінцеся, які як і...

Сааўтар Ірына Ратэнка Мінулым летам у Налібоцкай пушчы нам удалося зафільмаваць даволі шмат відэаматэрыялаў з жыцьця складанай воўчай,...

Сааўтар Ірына Ратэнка У ліпені гэтага году на барсучым гарадзішчы ва ўрочышчы Трасьцяніца ў Налібоцкай пушчы намі зафільмавана барсучыха...

Нядаўна яшчэ пад час юру ў высакародных аленяў у Налібоцкай пушчы ва ўрочышчы Купалішча быў зафільмаваны дарослы бык без рагоў. Той бык...

Сааўтар Ірына Ратэнка Нядаўна нам пашанцавала зафільмаваць сутычку паркі бацькоўскіх ваўкоў і мядзьведзя. Той мядзьведзь быў сярэдніх...

У ліпені гэтага году ва ўрочышчы Паташня быў зафільмаваны дарослы асобнік янота-паласкуна. Само мейсца, дзе той асобнік янота-паласкуна...

Некалькі тыдняў таму ва ўрочышчы Ялоўка ў Налібоцкай пушчы я знайшоў некалькі цікавых берлагоў бурага мядзьведзя, які тамака зімаваў усю...

Яшчэ ў 1990-ых гадох у багенным і ўвогуле шмат абводненай частцы Налібоцкай пушчы пры сутоках Нёмна і Заходняй Бярэзіны, або як тутай...

Co-author Irina Rotenko As it was reported in this blog before after the quite long period of the described more or less stability in otters in Naliboki Forest the otter population has suddenly declined manyfold by autumn 2008. For instance, during the winter 2005-2006 in Naliboki Forest on an area of 2750 square kilometers about 580 otters lived. In December 2008 during the inspection of approximately 60-70% of the habitats only 8 otters were registered. Otter survey that

Сааўтар Баляслаў Сідаровіч У папярэднім вартыкуле я распавёў падаецца кранальную гісторыю пра гаротны скон пушчанскага фальварка Юніца. Ня менш кранальная гісторыя даваеннага фальварка Раўцы, што знаходзіўся кілямэтры са два на поўдзень ад Кляцішчаў. Інфармацыя дзеля напісаньня гэтага паста быў польскі краязнаўскі блог Станіслава Карліка (http://archiwum-kresowe.kresy24.pl/2602-rowce-gajowka-w-puszczy-nalibockiej-2) ды  аповяды старажыла з Кляцішчаў Эдзіка Хмара (гадоў пяць т

У пачатку 2000-х гадоў травеньскім надвячоркам чарговая вандроўка па Налібоцкай пушчы занесла мяне на хутар Барсуча да знаёмца Казіміра Рыгорцавіча. Я застаўся там на начлег. Вядома была вечаровая бяседа за чаркай барвовай і ўсялякія размовы. Мне ўсё цікава было размаўляць пра ранейшае, або як Казімір казаў пра старынкі. Памятую ён распавядаў пра тое, як радзіна ягоных бацькоў, а таксама яшчэ нехта рымсьцілі пад час мінулай вайны ў вялікай зямлянцы ва ўрочышчы Юніца, як ня ўс

Сааўтар Ірына Ратэнка У Налібоцкай пушчы гэтак жа як і ў іншых раскошных лясох рысі  на сваёй дзялянцы жыхарства маюць даволі шмат сваіх мейсцаў разнастайных па іхняй ролі ў іхнім рысіным патрэбах. Гэта  мейсцы тэрытарыяльнай знакоўкі; сну, або проста адпачынку; логавішчы,  іхнія лавецкія засады; мейсцы грумінгу і пазьбяганьня заедзі або дажджу і снегападу; мейсцы, дзе рысяняты могуць бяспечна і зручна паварукацца адно з адным;, а таксама дзе матка можа іх пакарміць і бясьпеч

У гэтым кароткім вартыкуле падаецца школьная праца Вінцэся Сідаровіча вучня пятага кляса аб лічэбнасці бурага мядзведзя ў наваколлі Навусці ў Налібоцкай пушчы ў цёплыя сэзоны 2021 і 2022 гадоў. Пад навакольлем Навусьці разглядаецца тэрыторыя Налібоцкай пушчы з радыусам у 15 км ад Навусьці. На атрыманых фота або відэа часьцей за ўсё можна было адрозьніць розных асобнікаў. Адзін -вялікі, другі - малы, трэці - з белай плямай на баку шыі, чацверты – з нейкім плешам на сьпіне і

Сааўтары: Вінцэсь Сідаровіч і Баляслаў Сідаровіч Чарговы раз разглядаючы мапы Налібоцкай пушчы, мая ўвага засяродзілася на яе паўночным захадзе, а дакладней на хутарах Будзішча і Шчучы Бор. Раней я ўжо шмат разоў бываў тамака ў ваколіцах гэтых хутароў, але на саміх хутарох бываў толькі хутка і праездам. У мяне быў вольны час, і я з сынамі Вінцэсем і Болесем вырашылі ажыцьцявіць вандроўку ў тую аддаленую ад нас частку Налібоцкай пушчы і завітаць у тыя паглыбленыя ў лес хутары.

Сааўтар Баляслаў Сідаровіч Аб трагедыі пушчанскіх паселішчаў Новага Двара, Яськава, Стаськава і Козлікаў, што здарылася ў Налібоцкай...

Co-author Irina Rotenko While registering with a camera-trap, which animal species use road pipes in Naliboki Forest, we found that one...

Сааўтар Баляслаў Сідаровіч Да Другой сусветнай вайны паселішча Навусць складалася з Навусці-вёскі й Зарэчча. Калі Навусць-вёска была...

Спачатку я хацеў бы крыху паведзіць, чаму мне хацелася бы распавесці пра Арыкаў хутар Дашчэчына. Гэты крок ёсць ня проста апісаньне...

Сааўтар Ірына Ратэнка і Вінцэсь Сідаровіч Дзікія капытныя, а сярод іх асабліва дзікі й высакародныя алені часта карыстаюць гразевыя...

Сааўтары: Ірына Ратэнка, Баляслаў, Вінцэсь і Міхаліна Сідаровічы У траўні-чэрвені на сваёй сядзібе ў Навусці мы зладзілі невялічкую, але...